Мақала · 2 мин оқу
Зейнетақы аннуитеті деген не: қарапайым тілмен
Зейнетақы аннуитеті деген не, зейнетақыны кім төлейді, БЖЗҚ төлемдерінен қандай айырмасы бар және жинақтарыңызға не болады. Қарапайым тілмен.
Авторы: Гульдана, Қаржылық еркіндік бойынша тәуелсіз сарапшы
Жарияланған: Жаңартылған:
Мақала мазмұны
«Аннуитет» сөзі түсініксіз болса
БЖЗҚ-дағы жинақты «аннуитетке аударуға» болады дейді. Бірақ мұны көбіне заңгерше, ауыр тілмен түсіндіреді. Қарапайым сөзбен айтып берейік.
Тегін · онлайн немесе офлайн, Астанада · 15–60 минут
Өзіңіз қанша алатыныңызды білгіңіз келе ме?
Жасыңызды, жынысыңызды және жинағыңыздың шамамен сомасын жазыңыз — есептеуді консультацияда жасаймыз.
Хабарлама дайын
Оны WhatsApp-та жіберіңіз — өтініміңіз осымен аяқталады. Сайт деректеріңізді сақтамайды.
WhatsApp ашылмаса — осы жерді басыңыз
Немесе бірден WhatsApp-қа жазыңыз:
WhatsApp-қа жазуЗейнетақы аннуитеті деген не
Бұл — сіз бен өмірді сақтандыру компаниясы арасындағы шарт. Компания сізге ай сайын зейнетақы төлейді: өмір бойы немесе белгілі бір жасқа дейін (БЖЗҚ). Ақша жинағыңыздан алынады. Шарт жасалған соң БЖЗҚ оны сақтандыру компаниясына аударады, одан әрі зейнетақыны сол компания төлейді. Аннуитет ҚР Әлеуметтік кодексінің 225–228-баптарында қарастырылған.
Негізгі сандар
- 70 % ең төменгі күнкөріс деңгейінің — төлемнің төменгі шегі
- 50 851 ₸ 2026 жылғы ең төменгі күнкөріс деңгейі
- 35,6 мың ₸ жаңа шарт бойынша айына төленетін ең аз сома (біздің есеп: бюджет туралы заң мен Әлеуметтік кодекс бойынша)
- 2 жыл бойы шартты бұзуға да, өзгертуге де болмайды
Төлем ай сайын банк шотыңызға түседі. Аударым шығынын сақтандыру компаниясы көтереді, ал компанияны өзіңіз таңдайсыз.
Аннуитеттің қандай түрлері бар
БЖЗҚ деректері бойынша нарықта үш түрі бар:
| Түрі | Қалай жұмыс істейді |
|---|---|
| Дереу аннуитет | Төлем шарт жасалғаннан кейін бірден басталады |
| Кейінге қалдырылған аннуитет | Төлем шартта көрсетілген мерзімнен кейін басталады. Күту кезеңінде жинақ инвестицияланады, сондықтан төлем жоғарырақ болуы мүмкін |
| Бірлескен аннуитет | Екі адамның жинағын біріктіреді (ерлі-зайыптылар немесе жақын туыстар). Біреуі қайтыс болса, екіншісі төлем алуын жалғастырады |
Нені аласыз, неден бас тартасыз
Сенімділік аласыз. Төлем өмір бойы немесе келісілген мерзімге дейін жалғасады. Тіпті жалпы сомасы өткізген жинағыңыздан асып кетсе де тоқтамайды. Индекстеу мөлшерлемесін, яғни төлемнің жыл сайынғы өсімін, АРРФР белгілейді. Қазір ол кемінде 8 %. Бұл — төлемді есептеу ережесі, инвестициядан түсетін кіріске берілген уәде емес.
Ақшаны еркін билеу мүмкіндігінен бас тартасыз. Өткізілген жинақ мұраға қалмайды. Тек шартта көрсетілсе, кепілдік берілген кезеңнің төлемдері қалады (толығырақ). Алғашқы екі жыл шартты бұзуға да, өзгертуге де болмайды. Кейін басқа сақтандыру компаниясымен жаңа аннуитет жасасуға болады. Немесе төлемді азайтып, жинақтың бір бөлігін БЖЗҚ-ға қайтаруға болады. Бұл жағдайда сақтандыру компаниясында ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70 %-ынан кем емес төлемге жететін сома қалады.
Қадамдық жоспар
- Жинағыңыздың мөлшерін біліңіз. Оны БЖЗҚ-ның жеке кабинетінен көресіз.
- Жасыңызды тексеріңіз. Дереу аннуитет: ер адамдарға 55 жастан, әйелдерге 53 жастан, МКЗЖ болса 50 жастан. Кейінге қалдырылған аннуитет: 45 жастан, МКЗЖ болса 40 жастан.
- Төлемді шамалап көріңіз. БЖЗҚ сайтындағы болжамды калькулятор көмектеседі.
- Бірнеше сақтандыру компаниясынан есеп сұраңыз. Олар сізді есеппен таныстыруға міндетті.
- Жинақтың бәрін бермеуіңізге болады. Бір бөлігін БЖЗҚ-да қалдыра аласыз.
- Шешімді санды сізбен бірге санайтын адаммен талқылаңыз. Консультацияда дәл сіздің жағдайыңыз талданады.
Консультацияға жазылу
Форманы толтырыңыз — WhatsApp дайын хабарламамен ашылады. «Жіберу» түймесін өзіңіз басасыз.
Хабарлама дайын
Оны WhatsApp-та жіберіңіз — өтініміңіз осымен аяқталады. Сайт деректеріңізді сақтамайды.
WhatsApp ашылмаса — осы жерді басыңыз
Немесе бірден WhatsApp-қа жазыңыз:
WhatsApp-қа жазуЖиі қойылатын сұрақтар
Зейнетақы аннуитеті деген не, қарапайым тілмен айтқанда?
Бұл — сақтандыру компаниясымен жасалатын шарт. Сіз БЖЗҚ-дағы зейнетақы жинақтарын компанияға өткізесіз, ал ол сізге ай сайын зейнетақы төлейді: өмір бойы немесе белгілі бір жасқа дейін.
Аннуитет бойынша зейнетақыны кім төлейді: БЖЗҚ ма, әлде сақтандыру компаниясы ма?
Сақтандыру компаниясы. БЖЗҚ шарт жасалғаннан кейін жинақты оған тек аударады. Төлемдер ай сайын банк шотыңызға түседі.
Аннуитет жасалғаннан кейін жинақты қайтадан өз қалауыммен жұмсауға бола ма?
Жоқ. Жинақпен бірге оған деген меншік құқығын да сақтандыру компаниясына бересіз. Сондықтан бұл ақшаны өзге қажеттілікке жұмсай алмайсыз. Шартқа қол қоймас бұрын осыны есте ұстаңыз.
Сақтандыру компаниясын өзім таңдай аламын ба?
Иә. ҚР Әлеуметтік кодексіне сәйкес сақтандыру ұйымын еркін таңдайсыз. Сондықтан шарт жасамас бұрын бірнеше компанияның есебін салыстырып көрген жөн.
Екі адамға бірге аннуитет жасауға бола ма?
Болады. Бұл — бірлескен аннуитет. Оны ерлі-зайыптылар немесе жақын туыстар жасай алады. Біреуі қайтыс болса, екіншісі төлем алуын жалғастырады.
Дереккөздер
- БЖЗҚ — Таңдау өз еркіңізде. Зейнетақы төлемдері БЖЗҚ-дан немесе сақтандыру компаниясынан enpf.kz
- БЖЗҚ — Зейнетақы жинақтарын БЖЗҚ-дан сақтандыру ұйымына аудару enpf.kz
- ҚР Әлеуметтік кодексі, 225–228-баптар adilet.zan.kz
- ҚР-ның 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заңы (2026 жылғы ең төменгі күнкөріс деңгейі) adilet.zan.kz
Мен қай компаниямен жұмыс істеймін
Freedom Life — өмірді сақтандыру компаниясы. Төменде — оның материалдары бойынша 2026 жылғы шарттар.
Мен Freedom Life компаниясында сату директоры болып жұмыс істеймін, сондықтан дәл осы компанияның шарттарын айтамын. Бұл бүкіл нарықтың емес, бір компанияның шарттары.
| Нұсқа | Ерлер | Әйелдер |
|---|---|---|
| Дереу аннуитет: төлемдер шарт жасалған соң бірден басталады | 10,0 млн ₸ — алғашқы төлем 55 жаста басталса | 13,2 млн ₸ — алғашқы төлем 53 жаста басталса |
| МКЗЖ кемінде 60 ай төленсе — дереу аннуитет | 8,5 млн ₸ — алғашқы төлем 50 жаста басталса | 11,1 млн ₸ — алғашқы төлем 50 жаста басталса |
| Кейінге қалдырылған аннуитет: шарт алдын ала жасалады, төлемдер кейінірек басталады | кемінде 9,2 млн ₸ (шарт 45 жастан) | кемінде 11,5 млн ₸ (шарт 45 жастан) |
| МКЗЖ кемінде 60 ай төленсе — кейінге қалдырылған аннуитет | кемінде 7,8 млн ₸ (шарт 40 жастан) | кемінде 10,1 млн ₸ (шарт 40 жастан) |
Сома жасқа және жынысқа байланысты. Кейінге қалдырылған аннуитет үшін кестеде аннуитет қолжетімді болатын алғашқы жастағы сома берілген; жыл сайын ол артады. Дереу аннуитет үшін — алғашқы төлем көрсетілген жаста басталғандағы сома; басқа жаста сома басқаша, сондықтан ең төменгі сома сіздің жасыңызға байланысты.
- Екі зейнетақы. Сіз берген жинақ бөлігі үшін сақтандыру ұйымы өмір бойы төлейді. БЖЗҚ-да қалған жинақ пен жаңа жарналар бойынша төлемдерді БЖЗҚ жалпы ережеге сай жасайды.
- Өмір бойы төлем. Төлем ай сайын, өмір бойы жалғасады — төленген жалпы сома берген жинағыңыздан асып кетсе де.
- Кепілдік берілген кезең. Шартта мұрагерлерді көрсетуге болады: осы кезең ішінде төлем алушы қайтыс болса да, төлем тоқтамайды.
- Жылына 8 % индекстеу. Бұл шарттағы талап, кірістілік емес: индекстеудің ең төменгі мөлшерлемесін барлық сақтандыру компаниялары үшін Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (АРРФР) белгілейді.
Шарт бойынша сақтандыру дивиденді төленуі мүмкін. Оның мөлшері сақтандыру компаниясының қызмет нәтижесіне байланысты; нақты есептеуді БЖЗҚ-дан алған үзінді көшірмеңіз бойынша консультацияда жасаймыз.
Freedom Life деректері бойынша, 2026 ж. Нақты шарттар — сақтандыру компаниясында.
Жасыңызға, жинағыңыздың сомасына және МКЗЖ-ға қарай нақты шарттар мен есептеуді консультацияда жеке түсіндіремін.
Материалдар ақпараттық сипатта, жеке ұсыныс емес. Аннуитет шарттарын сақтандыру компаниясынан нақтылаңыз.